«Навои андарз»
«Лаҳзаҳои хирад – калиди шинохти ҷаҳон!»
Пахшҳо ҳафт маротиба дар як ҳафта дар эфири Радиои «Navo» 96.5 FM садо медиҳанд. Давомнокии ҳар як пахш – 30 дақиқа. Қолаби бахш – сабти пешакӣ. Забони бахш – тоҷикӣ.
«Навои андарз» – ин гӯшаи ором, андешаманде аст, ки дар он иқтибосҳои хирадмандона, панду ҳикматҳо ва фикру мулоҳизаҳои шоирона ба гуфтугӯи зиндаю самимӣ табдил мешаванд. Қолаби бахш ҳамчун монологи хурд таҳия шудааст, ки дар он ровӣ на танҳо мехонад, балки ҳар як фикру андешаро ҳамроҳ бо шунаванда аз вуҷуди худ мегузаронад. Дар ин ҷо масали шарқӣ, парадокси сабуки фалсафӣ, маҷозу истиора ё луқмае аз назми классикӣ ба гӯш мерасад – ҳамаи ин бо лаҳне, ки пур аз самимияту меҳрубонӣ аст, ороиш дода мешавад. Хирадмандӣ на ҳамчун насиҳат, балки чун даъват ба фикру андеша пешниҳод мегардад. Ин ҷоест, ки вожаҳои қадимӣ ҳамчун маслиҳатҳои хеле шахсӣ ва муосир садо медиҳанд.
Дар раванди босуръати ҳаёти муосир бахши «Навои андарз» имконоти нодири оҳиста кардани қадамҳо ва ақаллан ба муддати ду дақиқа истодан мегардад. Замоне, ки гирду атроф пур аз ғалоғула, сатҳинигарӣ ва контенти «давдавон» аст, шунаванда хусусан ба қадри лаҳзаҳои сукут ва андеша мерасад. Қолаби кӯтоҳ, вале амиқ имкон медиҳад хирадмандӣ бе роҳандозии муҷаддад – сабук ва ботинан дарк гардад. «Навои андарз» ба дархостҳои дохилии шунавандагон ҷавоб медиҳад: хоҳиши фаҳмидани худ, шунидани як чизи ҳақиқӣ, ёфтани калимаҳое, ки мазмуни навро кашф мекунанд. «Навои андарз» танҳо як бахши эфирӣ не, балки таваққуфи шахсӣ ба мисли нафас зарур аст.
Қолаби бахш ба соддагӣ, боварӣ ва шоирона будан асос ёфтааст. Ҳар як пахш ба як андеша бахшида шудааст – хоҳ иқтибоси машҳур ва ё хикмати халқӣ, ки тавассути монологи ҳиссиётӣ ошкор карда мешавад. Пешниҳод – нарму мулоим, гарму самимӣ, бо унсурҳои ҳаҷви сабук ва лаҳни одами наздик. Гоҳо бахшро мусиқии заминавӣ ҳамроҳӣ мекунад, ки рӯҳия ва умқи ҳиссиётиро тақвият мебахшад. Эфир ҳамчун гуфтугӯ бо худ ва ё бо ҳамсуҳбати хирадманд эҳсос карда мешавад, ки дар он набояд шитоб кард. Чунин сохтор имкон медиҳад бахш ба таври табиӣ дар дилхоҳ замони шунавонӣ – субҳ, рӯз ё шом ҷой гиронда шавад.
Ҳадафи бахш – баргардондани сухан ба моҳият ва нерӯи он. «Навои андарз» барои илҳом бахшидан ба фикрронӣ, бедор кардани оромии дохилӣ, кумак намудан ба шунавандагон дар пайдо кардани такягоҳ дар худ даъват шудааст. Ин фазое аст, ки дар он ҳатто як ҷумла метавонад оғози таҳаввулоти шахсӣ, таҷдиди назар, дарк кардан гардад. Мо саъю кӯшиш дорем на танҳо андешаҳои зеборо ба миён гузорем, балки фарҳанги шунидани бодиққат, эҳтиром ба сухан ва гуфтугӯи дохилиро низ ташаккул диҳем. Ба воситаи тимсолҳои нозук, маҷозӣ ва лаҳни самимӣ бахш кумак мекунад ба эфир ва ҳаёт маъно, меҳрубонӣ ва инсонигариро баргардонад. Ин таваққуф нест – ин нафаскашии чуқур аст.